AYLIK BİLİŞİM KÜLTÜRÜ DERGİSİ

55

2014 ARALIK

54

Yenilik süreci ve açık yenilik

Yenilik yönetim süreci kısaca, yenilikçi fikirlerin yaratılması, toplanması, değerlendirilmesi, tasarım, 

geliştirme ve üretimidir.

Yenilik yönetiminin etkinliği, çalışanları ve tüm paydaşları fikir üretmeye, girişimciliğe teşvik edecek 

bir ortam, kültür, süreç, altyapının kurulması; liderlikle sürekliliğinin sağlanması ile arttırılabilir. Bu süreç 
için klasik Ar-Ge bütçelerinin dışında fonlar ayrılabilir. Yeni fikir / projelerin, kurumun mevcut teknoloji, 
ürün ve süreçlerinden farklılığına, stratejik önemine bağlı olarak otonom organizasyonlarla yönetilir veya 
kurum dışında ayrı bir şirket (spin off) olarak yapılandırılır. 

Bu süreç, fikir portföyü yönetimi, öğrenme ve bilgi yönetim süreçlerini de tetikler. Öğrenen organizasyon 

alt yapısının oluşturulması, sahiplenilmesi gerekir.

Yenilikçi fikirlerin yalnızca bir veya birkaç gruptan, bölümden değil, organizasyon içindeki herkesin bu 

sürece dahil edilerek toplanması, yeni fikir portföyünü büyütecek ve daha dinamik ve etkin hale getirecektir. 
Şekil 2, sürece organizasyon dışında, müşterilerin, tedarikçilerin, teknoloji şirketlerinin, üniversitelerin, 
çeşitli platform ve araçlar aracılığıyla dahil edilmesi, yenilikçi fikir portföyünü güçlendirecek, teknoloji ve 
yeni ürün geliştirme süreçlerini hızlandırarak, çeşitlendirmeyi artıracaktır. Etkin bir ağ yönetimi ile süreç 
açık yeniliğe dönüşecektir [3]. 

Teknoloji ve yenilik yönetimi haberleşmeden 

savunmaya, elektronikten sağlığa, şirketlerden ülke 
yönetimlerine kadar bütün sektör ve organizasyonlar 
için geçerlidir.

Şekil 2. Açık Yenilik

Procter&Gamble “Bağlan ve Geliştir” (Connect + Develop) ile açık inovasyon uygulamaktadır. Boeing 

farklı iş birimlerini kapsayan, kurum çapında teknoloji yönetim sürecini yönetmek için “Global Enterprise 
Technology System”ini oluşturmuştur [4]. Fikir portföy yönetimi için I2I (Idea to Innovation) aracı 
kullanılmaktadır. [5]. Intel, 3M, Microsoft vb. pek çok şirket başarılı örnekler olarak sayılabilir.

Yenilik çeşitleri 

Yeniliğin endüstriyel evrimi

Ürün ve süreç yeniliği 

Teknolojinin ilk safhalarında ilerleme göreceli olarak zayıftır. Teknoloji daha iyi anlaşıldıkça ve pazara 

girdikçe teknolojinin gelişme oranı artar. Teknoloji olgunluk aşamasına yaklaştığında, performans fiziksel 
sınırlara dayanır. Bu aşamada performansta artış sağlamak için çok daha fazla zaman ve yatırım gerekir. 

Üründe yeniliğin yavaşlaması ve baskın tasarımın ortaya çıkması ile süreç yeniliği öne çıkar [6].

Yeniliğin komponent teknolojisi ve mimari teknolojiye etkisi

Artırımsal yenilik 

Mevcut baskın tasarımda gelişme ve iyileştirmeler yapılır. Başlangıçtaki büyük yenilikleri, sayısız 

küçük ürün ve sistem yenilikleri izler. Arttırımsal yenilikler gittikçe uzmanlaşan sistemleri oluşturur. 
Üretimde ölçek ekonomisi önemli hale gelir.

Radikal yenilik

Radikal yenilik, yeni bilim ve mühendislik esasları üzerine kurulur. Yeni pazar veya uygulamaları 

yaratır. Yeni bir baskın tasarım oluşturur.

Yenilik, önce artırımsal yenilik ve radikal yenilik olmak üzere tek boyutlu tanımlanmıştır. Bir uçta, 

özellikle standart ürün üretimi için tasarlanan ve giderek kalıplaşmış, verimli bir üretim yapmaya yönelik 
arttırımsal yenilikler. Diğer uçta ise, ürün karakteristiklerinde radikal değişim getiren yenilikler. Şekil 3 
Yenilik Tanımlama Çerçevesi’nde tanımlandığı gibi bu iki uç arasında 2 yenilik türü daha vardır, modüler 
yenilik ve mimari yenilik [7].

Modüler yenilik 

Üründe komponente ait teknolojinin temel tasarım 

konseptinde yapılan değişiklik. 

Mimari yenilik

Ürünün mimarisi değişir. Komponentler yeni bir mimari 

tasarım ile bir araya gelir. Komponentlere ait temel tasarım 
konsepti değişmez. Mimari yenilik, yeni ürün ve pazar yeniliği 
getirir. 

Şekil 3. Yenilik Tanımlama Çerçevesi

Yıkıcı yenilik 

Clay Christensen başlangıç şirketlerinin (start 

up) yerleşik şirketler karşısında başarılı olmalarını 
sağlayan yeniliklerini, yıkıcı yenilik (disruptive 
innovation) olarak tanımlamıştır [8].  Şekil 4’de Yıkıcı 
Yenilik Modeli, alt müşteri grubu ve yeni pazar yıkıcılığı 
olarak modellenmiştir. 

Şekil 4. Yıkıcı Yenilik Modelinin Üçüncü Boyutu

Dahili 

Teknoloji 

Tabanı

Harici 

Teknoloji 

Tabanı

Dış Teknoloji 

Kaynak Kullanımı

İç ve Dış Girişimler

Yeni Pazarımız

Mevcut Pazarımız

Diğer Firmanın 

Pazarı

Lisans, Spin-out

 

Arttırımsal

Yenilik

Moduler

Yenilik

Mimari 

Yenilik

Radikal 

Yenilik

Temel Konseptler

Güçlendirir        Tamamen Farklı

Te

m

el

 K

ons

ep

t v

Ko

m

po

nen

tler

Ar

as

ın

da

ki

 B

la

ntı

De

ği

şir

Deği

şm

ez

Fa

rk

lı 

Pe

rfo

rm

an

M

et

riğ

i

Pe

rfo

rm

an

s

Zaman

Zaman

Destekleyici Yenilik (Mevcut 

Pazara Daha İyi Ürün Sunmak)