AYLIK BİLİŞİM KÜLTÜRÜ DERGİSİ

59

2014 ARALIK

58

Türkiye’de araştırma ve deneysel geliştirme, yenilik ile ilgili istatistik çalışmaları TÜİK tarafından 

yapılmakta ve yayınlanmaktadır [12]. Performans göstergeleri OECD Frascati ve Oslo Kılavuzlarında 
yer alan tanımlara göre yapılmaktadır. Girdiler (Ar-Ge harcamaları, Ar-Ge yoğunluğu, Ar-Ge personeli), 
çıktılar (fikri haklar, yayınlanan bilimsel makaleler) bazında ölçülmektedir. İstatistik sonuçları, OECD ve 
Avrupa Birliği tarafından yayınlanan çeşitli raporlarda ülkeler bazında kıyaslamalı olarak verilmektedir.  

Ayrıca sanayide yenilik kültürünü yaymak ve performansı izlemek için İstanbul Sanayi Odası tarafından 

Şekil 6 “İnovasyon Ödülleri” verilmektedir [13]. Yukarıdaki analizlerden hareketle, değerlendirmeye Ar-
Ge, ürün portföy yönetimi süreci ve yenilik türleri ile ilgili kriterlerin eklenmesi faydalı olacaktır. 

ISO Inovasyon Ödülleri 

Değerlendirme Kriterleri

Şekil 6. ISO İnovasyon Ödülleri

Benzer bir çalışma olan “Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi” sıralaması, TÜBİTAK tarafından 

üniversiteler arasında yapılmaktadır [14]. Değerlendirme Şekil 7’de verilen 5 boyut üzerinden 
yapılmaktadır. Ekonomik Katkı ve Ticarileşme boyutunda yer alan kriterlere, fikri haklardan elde edilen 
gelir de eklenmelidir. Alınan ve başvurulan fikri hakların (patent, 
faydalı model, vb.) sayısı bir öncül gösterge olmakla birlikte 
sağladığı gerçek ekonomik değerin de performans kriteri olarak 
izlenmesi gerekir.  

Şekil 7. Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi

Bunların dışında Dünya Ekonomik Forumu’nun hazırladığı 

‘Küresel Rekabet Raporu 2013-2014’ raporunda, Türkiye 148 ülke 
arasında 44 sıradadır [15]. Tablo 1 incelendiğinde, Türkiye’nin, 
değerlendirmenin “İnovasyon” ana bileşeninde yer alan “Şirketlerin 

Ar-Ge Harcamaları, Bilimsel Araştırma Kurumlarının Kalitesi ve Ar-Ge’de Üniversite-Sanayi İşbirliği” alt 
değişkenlerinde oldukça geride olduğu görülmektedir. 

Tablo 1- Ülkelerin Rekabet Gücü Endeksi Sıralaması

Sonuç

Mevcut ürün / pazarı destekleyen yenilikler (arttırımsal yenilik, süreç yeniliği) mevcut çekirdek 

yetkinlikler üzerinde geliştirilir. 

Ürün yeniliği (radikal yenilik, mimari yenilik), alt müşteri yıkıcılığı veya yeni Pazar yıkıcılığı ise, yeni 

çekirdek yetkinliklerin geliştirilmesini gerektirir. Teknoloji ve yenilik sürecinin başarılı olması için finansal, 
iş gücü, altyapı gibi kaynaklar yanında üst yönetimin desteği ve takibi gerekir. Ayrıca ilgili süreçlerin, 
faaliyetlerin performansı ölçülmeli ve izlenmelidir. Teknoloji ve inovasyonla ilgili anahtar performans 
göstergeleri, kurumların performans yönetim sistemlerinde yer almalıdır. Keşif yetkinlikleri,  kurumlarda 
çalışanların, süreç ve kültürlerinin  DNA’sına dönüştürülmelidir.

Sonuç olarak teknoloji ve yeniliğe dayalı ekonominin temelinde;

• Bilime dayalı eğitim,
• Yaratıcı düşünce, girişimci nesiller,
• Farklı düşüncelere açık ortam altyapısı ile,
• Bilgiye dayalı üretim vardır,
• Ekonomik büyüme, yalnızca şirketlerin değil ülkelerin vizyonu ve stratejileriyle yönlendirilir,
• Yatırımlar, kısa vadeli finansal hedefler yerine, yeni teknoloji ve pazar geliştirme hedeflerine göre 

belirlenmelidir.

Teknoloji ve yenilik yönetiminde nerede olduğunuzu değerlendirmeye, aşağıdaki soruları kendinize 

 

 

Almanya

 

ABD

 

Çin

 

Japonya

 

G. Kore

 

Türkiye

 

Rekabet Gücü Sıralaması (148 Ülke)

 

4

 

5

 

29

 

9

 

25

 

44

 

İnovasyon Kapasitesi 

 

3

 

5

 

30

 

6

 

22

 

45

 

Bilimsel Araştırma Kurumlarının Kalitesi 

 

6

 

5

 

41

 

9

 

24

 

63

 

Şirketlerin Ar-Ge Harcamaları 

 

4

 

5

 

22

 

2

 

20

 

68

 

Ar-Ge ‘de Üniversite& Sanayi İşbirliği 

 

9

 

3

 

33

 

17

 

26

 

52

 

İleri Teknoloji Ürünlerde Kamu Alımları 

 

17

 

15

 

13

 

37

 

31

 

23

 

Bilim İnsanı ve Mühendis Mevcudiyeti 

 

17

 

6

 

44

 

4

 

33

 

53

 

Faydalı Model, Patentler

 

6

 

12

 

36

 

4

 

9

 

41